„Z przytoczonych przykładów jasno wynika, że nie tylko same komórki, ale również ich wytwory (śluz, przesącz, płyn i połączenia międzykomórkowe) biorą udział w procesach nowotworzenia, a ich odrębności (przez nas dostrzeganej) nie wyróżnia natura, „widząc" w nich jedynie odmienny układ tych samych atomów, jako materialny substrat obserwowanych procesów. Przyroda oczywiście nie eliminuje też spraw psychicznych. Dobrze ilustrują to zagadnienie stwierdzane psychogenne uwarunkowania nowotworów, które powstają częściej u ludzi, którzy mieli tragiczne przeżycia. Ponieważ przy raku szyjki macicy tylko w połowie przypadków można wskazać na przyczyny materialne, wśród pozostałych czynników wymienia się np. częstszy brak związków uczuciowych i emocjonalnych z matką w okresie dzieciństwa. Trudno wyelfrninować ten czynnik, skoro wczesne stosunki płciowe, wielość partnerów, niski stan higieniczny własny i partnera, niedojrzałość ogólna i samego narządu moczoplciowego, niski standard życiowy idą w parze z rozbitymi rodzinami, samotnymi matkami i z niechcianymi dziećmi. Z drugiej strony, te niekwestionowane czynniki warunkujące częstsze powstawanie raka jakże wydają się trudno sprawdzalne i pozornie odlegle od biologicznych i molekularnych, a więc znacznie bardziej pierwotnych zmian warunkujących kancerogenezę. Na tym tle niemal śmieszne wydają się spekulacje na temat pojedynczych czynników czy mechanizmów, jako „pewnych" przyczyn raka. Jedyną przyczyną raka jest wybór między zniszczeniem układu otwartego (osiągnięcie równowagi termodynamicznej z otoczeniem całego organizmu) a możliwością jego przetrwania i dalszego rozwoju w formie powstałej de novo struktury dysypatywnej. Wszystkie inne „przyczyny", słusznie i doskonale wyjaśniane przez wiele teorii nowotworowych dotyczą uwarunkowania procesu nowotworzenia. Filozofowie też zespół warunków włączają w pojęcie przyczyny i dlatego uznanie struktury dysypatywnej za istotę nowotworów znosi konkurencyjność poglądów na temat kancerogenezy, nie odbiera im znaczenia, a tylko zmusza do poszanowania podstawowych praw przyrody, a zwłaszcza zasad termodynamiki.“(6)